Asiaheart’s

                                  موسی قلعه، سرنخ گمشده روابط لندن و کابل 

خمیازه های کشدارکرزی

“مراقب باشید رهبر نا مناسب انتخاب نکنید” این گوشه ی از سخنرانی 8 دقیقه و 48 ثانیه ای زلمی خلیلزاد نماینده دایم آمریکا در سازمان ملل متحد میباشد که حین ماموریتش در افغانستان ،درست در روز پایانی کمپاین کاندیدان نخستین انتخابات ریاست جمهوری درین کشور در بیانیه ی رادیویی ماهانه خود “افغانستان شما” برای مردم افغانستان گفت،خلیلزاد در کنار، قدردانی برای ده میلیون از افغانهای که برای رای دهی ثبت نام نموده بودند، در باره گذر از نظام دیکتاتوری به دیموکراسی سخن میگفت، اضافه نمود:” لحظه موعود فرا رسیده است، و اینچنین لحظات خیلی نادراست”. خلیلزاد برای افغانها توصیه کرد که باید آن رهبری را انتخاب کنند که افغانستان را به سوی رفاه و دیموکراسی سوق دهد، در بخش دیگر ازین سخنرانی که خلیلزاد در مورد نحوی رای دهی برای افغانها صحبت میکرد، گفت که انتخاب شما باید دقیق باشد زیرا آینده کشور شما در این انتخابات پیوند خورده است، خلیلزاد با تکرار درین بیانیه گفت :” روز 9 اکتوبر2004 یا 18 میزان (مهر ماه) 1383 روزشماست(افغانها) “.

آیا خلیلزاد اشتباه کرده بود؟

درست سه سال پس از انتخاب حامد کرزی به عنوان نخستین رییس جمهور منتخب در افغانستان، زلمی خلیلزاد سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد و نماینده با صلاحیت سابق اینکشور در افغانستان در یک سخنرانی که در جمع از بازرگانان افغان و آمریکایی صحبت میکرد گفت که فساد در دولت افغانستان در حدی رسیده است که برای دولت ایالات متحده آمریکا به عنوان متحد استراتیژیک افغانستان غیر قابل باور میباشد. کارشناسان سیاسی بدین باورند که شاید این نخستین انتقاد یک مقام عالی رتبه دولت آمریکا از ضعف حکومت کرزی نباشد، ولی لحن شدید خلیلزاد در برابر دولت کرزی با شدت بیسابقه ای همراه بوده است. از آنجاییکه در به قدرت رسانیدن حامد کرزی به عنوان نخستین رییس جمهور منتخب در افغانستان زلمی خلیلزاد به عنوان نماینده ویژه رییس جمهور بوش نقش برجسته ی داشته است با انتقاد از کرزی چنان به نظر میرسدکه آمریکا خود درانتخاب رهبر مناسب برای آینده افغانستان دچار مشکل بوده است و از ناچار برکرزی اعتماد نموده بود.در عین حال پس از اظهارات زلمی خلیلزاد در مورد فساد گسترده در دولت افغانستان، حامد کرزی در نشست وزرابه اظهارات زلمی خلیلزاد در مورد دولتش پرداخت و گفته میشودکه برخی از وزرای کابینه و معاون اول ریاست جمهوری سخنان زلمی خلیلزاد را در پیوند با اظهارات رییس جمهور که درست یک هفته قبل ازین اظهارات دریک سخنرانی شماری از اعضای کابینه و نمایندگان پارلمان را به زر اندوزی مورد انتقاد قرار داده بودخواندند،ولی در مورد اینکه چه دلایلی در تغییر دیدگاه ایالات متحده در برابر کرزی نقش کلیدی داشته است به موارد زیر اشاره میشود.

ناتوانی کرزی در مهار مجاهدین

قدرت گیری فرمانده هان محلی در افغانستان و برخورد سلیقه ای حامد کرزی برای حذف این فرماندهان به عنوان رییس جمهوری اسلامی افغانستان یکی از موارد انگشت شمار از نارضایتی غرب در برابر دولت حامد کرزی به شمار میرود،فرماندهانی که پس از فروپاشی نظام طالبان در افغانستان به قدرت رسیدند،ایالات متحده آمریکاطرحی برای حذف سیستماتیک این فرماندهان از دستگاه دولتی با برنامه های دایاک، دی دی آر و پی آر آر راپی ریزی نمود. ولی برخوردشتاب آلود رییس جمهور برای حذف زودهنگام این فرماندهان و برخوردهای سلیقه ای دربرچیدن بساط شان از دولت باعث آن گردید که این فرماندهان از اقدامات حامد کرزی احساس خطر نموده و با تشکیل جبهات و ائتلاف ها، کرزی را برای طرح ها یش در انزوا قرار دهند،سیاست های ناکارایی کرزی در حذف این فرماندهان در حدی بود که حتی ژنرال عبدالرشید دوستم وفرمانده عطامحمد که از مخالفین شدید یک دیگر بودند راپس از سلب صلاحیت چهارمعاون ریس دولت،کاهش اختیارات ژنرال عبدالرشید دوستم به عنوان مشاور رییس دولت در امور نظامی و برکناری اسماعیل خان از فرماندهی نظامی هرات دریک ردیف قرار دهد.

کرزی دربرابر رسانه ها و سازمان های غربی

پس از سال 2005 اداره افغانستان به رهبری حامد کرزی زیرانتقاد شدید رسانه ها ، سازمان ها و نهادهای که در راستای دفاع از حقوق بشر ، آزادی بیان و امنیت فعالیت دارند قرار گرفته است. اداره ای که پس از شکست طالبان چهارسال تمام بوسیله همین رسانه ها و نهادها مورد ستایش قرار گرفته بود و تقدیرمیشد به یک بارگی خود را در برابر غول های رسانه ی جهان که بیشتر زیر نفوذ دولت آمریکا و انگلیس قرار دارنددید،این انتقاد درحدی رسید که چندین بار حامد کرزی رییس جمهوری اسلامی افغانستان به واکنش در برابر موضوعات نشرشده در باره وضعیت افغانستان پرداخت،به عنوان نمونه دولت افغانستان در برابر یک گزارش نشر شده روزنامه نیویورک تایمز که فعالیت های پلیس افغانستان در زمینه اجرای قانون در کشور را مورد انتقاد قرار داده بود، به واکنش پرداخت و سخنگوی رییس جمهور افغانستان گفت برخی نشریات غربی مقالات و گزارشهای منتشرمی کنند که “موجب تشویش اذهان عامه” میگردد،درعین حال همزمان با اینکه دولت افغانستان تاکید بر رعایت ارزش های دموکراسی و استاندردهای جهانی حقوق بشر دارد، از سوی سازمان دیدبان حقوق بشرمورد انتقاد شدید قرار گرفت ،حامد کرزی رییس جمهورافغانستان گزارش دیدبان حقوق بشر در مورد رسیدگی به جرایم جنگی در افغانستان را نادرست و به دور از واقعیت خواند،دیده بان حقوق بشر که خواستار ایجاد دادگاه ویژه برای رسیدگی به پرونده های جنگی در سه دهه ی اخیر درافغانستان شده بود،و به نامبردن از برخی ازرهبران معروف جهادی به عنوان ناقضین حقوق بشر خواستار محاکمه ی آنان شده بودبا واکنش رییس جمهورکرزی روبرو گردید وگزارش های اینچنینی را در مخالفت با شرایط جاری در افغانستان دانست، کرزی انتشار گزارش دیدبان حقوق بشر را در جهت تضعیف پایه های نظام دانست و برای دیدبان حقوق بشر توصیه نمود تا از انتشار چنین گزارشاتی خود داری ورزند.

کرزی در برابر محافظین صلح

در سومین همایش ملی مبارزه با مواد مخدرحامد کرزی قاچاق مواد مخدر را کار خارجی ها و مبارزه با آنرا نیز کار جامعه جهانی خواند. اشاره کرزی درست به استان نا آرام هلمند است که بیشتر زیر نفوذ نیروهای انگلیسی قرار دارد،و در سال روان 17 در صد کشت خشخاش در هلمند افزایش داشته است،کرزی درین همایش کوشید تا با استفاده از شدیدترین الفاظ نیروهای خارجی مستقر در افغانستان را که در کارمبارزه با مواد مخدر کوتاهی کرده اند مورد انتقاد قراردهد. درین سخنرانی که کرزی بیشتر مناطق زیر نفوذ نظامیان انگلیس را نشانه گرفته بود گفت:”فرمانده هلمند هیچ کاری کرده نمیتواند،زیرا هلمند را به طالبان و القاعده سپردند”. همچنان کرزی درین سخنرانی به فرماندهان کشورش هشدار دادکه اگر از اوامرنیروهای خارجی و تیمهای بازسازی ولایتی یا (پی آر تی ) فرمان بگیرند، مورد خشم دولت قرارخواهند گرفت.کرزی گفت که خارجی فقط در بخش تامین امنیت با دولتش همکار هستند واین دولت افغانستان است که صلاحیت اداره کشور را دارد.

این مطلب را روی سایت واشنگتن پریزم بخوانید 

افغانستان،بحران در مدیریت بحران

انکشافات اخیردر مجلس نمایندگان افغانستان به این سوال پاسخ مثبت میدهد،که چرا این مجلس از عدم کارایی لازم به شدت رنج میبرده است. درحالی که هر دو اطاق پارلمان افغانستان سعی در حل خطرناک ترین مشکلی که ثبات در افغانستان و مشروعیت نظام درینکشور را نشانه گرفته است میکنند.اما هیچ دست آوردی درین راستا وجود نداشته است.اما چنان به نظرمیرسدکه جامعه جهانی و دولت افغانستان به این نکته دل خوش کرده است که وجود نام پارلمان از نبودش بهتر است.

اعلان جنگ زرگری

سرانجام محمد یونس قانونی رییس پارلمان افغانستان همراه با جمعی از نمایندگان در اعتراض به آنچه بی توجهی حکومت به تصمیم های مجلس درباره حادثه تروریستی 15 عقرب (آبان) در بغلان خوانده شد مجلس را ترک نمودند و به حامد کرزی هشدار دادند تا وظیفه مسوولان دست اول بغلان تا روشن شدن نتیجه تحقیقات به تعلیق در آورده نشود آنها به مجلس نخواهند آمد.این تصمیم از جانب رییس مجلس نمایندگان افغانستان که در عین حال از برجسته ترین اعضای جبهه ملی که در حادثه بغلان سخنگوی خود را از دست داده است میباشد برای نخستین بار اعلان گردیده است، هر چند قبل بر این نیز هشدار هایی برای بستن دروازه های پارلمان افغانستان در اعتراض به بی توجهی حکومت به تصمیمات شورا داده شده بود.اما تا این دم هرچیز در چوکات شایعات مطرح میگردید، از همین رو رسانه های نزدیک به حکومت، پارلمان افغانستان و در راس یونس قانونی را به دور از چنین جرئتی برای ترک ریاست یکی از ارکان اساسی دولت میدانستند. طرفداران حکومت با توجه به گذشته جنگ های داخلی قدرت در کابل و حضور یونس قانونی در یکی از جریانات دخیل در جنگ استدلال به عدم تمایل رییس مجلس برای ترک امتیاز ریاست میکردند. اما با اعلام ترک مجلس از جانب قانونی،حکومت و رسانه های حکومتی با یک دست وپاچه گی این عمل را برای مردم افغانستان نا ثواب خواندند.

نشست صلح

پس از اقدام تکان دهنده رییس پارلمان افغانستان که حکومت را در دست و پاچگی قرار داده است نشست صلح میان پارلمان و حکومت در ارگ ریاست جمهوری با اشتراک شماری از نمایندگان مجلس و شخص رییس جمهوری در خصوص آخرین وضعیت پیش آمده میان این دو رکن اساسی دولت برگزار شد،و در آن موضوعاتی چون تعلیق خدمت هفت تن از مسوولان دست اول بغلان شامل فرماندار، فرمانده پلیس،رییس امنیت ملی،رییس معارف، مدیرجنایی پلیس و دوتن دیگر از مقامات محلی تا مشخص شدن نتیجه تحقیقات، پایان روحیه ی جنگی میان این دو قوه و برخی از کشیدگی های دیگر نیز مورد بحث قرار گرفتند، یک روز پس ازین نشست سخنگوی رییس جمهوری در یک نشست خبری به خبرنگاران گفت که حکومت به همه تصامیم پارلمان افغانستان احترام میگذارد اما، وی اقدام رییس پارلمان افغانستان به حکومت را یک عمل به دور از انتظار خواند.

آغاز یا انجام؟

کارشناسان سیاسی بدین باورندکه اکنون زمان مناسبی است تا بتوان در زمینه حل مشکلات میان این دورکن اساسی دولت که در نبود هر یک آن مشروعیت نظام زیر سئوال میرود، وارد عمل شد، زیرا برخی از نمایندگان به شدت از آنچه بی اعتنای از جانب حکومت بر تصمیم های شان میخوانند،نومید شده اند. ولی بیش از هر چیز اکنون صلح میان پارلمان و حکومت تنها نیازمند یک عزم سیاسی قوی است تا بتوان به یک توافق صلح دست پیداکرد، اما همین عزم سیاسی قوی همان چیزی است که بین پارلمان و حکومت افغانستان وجود ندارد، حامد کرزی به عنوان رییس دولت افغانستان در برخی موارد چنان عمل میکند که، به برداشت برخی از نمایندگان مجلس، جانبداری وی از حکومت را نشان میدهد . در حالی که رییس جمهور در راس هر سه رکن دولت قرار دارد. در عین حال ازنخستین روز کار پارلمان، بلندی دست اپوزیسیون و شکست حکومت در به قدرت رسانیدن حامیانش در پست ریاست پارلمان آقای کرزی میخواهد همیشه از قدرت نمایی پارلمان در برابر خود جلوگیری کرده و تنها به وجود ظاهری و تشریفاتی تا نبود مجلس اکتفا میکند، در عین حال با توجه به حضور گسترده نارضایان از حکومت در پارلمان که پیشتر در سمت های حکومتی بوده اند در برخی از موارد پارلمان هم عقده ی وارد عمل میشود. که این ضعف های هر دو جانب خطر جدی در برابر صلح احتمالی میان این دوقوه میگردد.

این مطلب را روی سایت واشنگتن پریزم بخوانید